Nga: Matt Mowers / Newsweek

Presidenti Donald Trump ka bërë atë që Uashingtoni thoshte se nuk mund të bëhej. E detyroi Bashkimin Evropian (BE) të ulej në tryezën e negociatave dhe filloi të çmontojë tarifat dhe kufizimet e padrejta tregtare që kanë vënë në disavantazh punëtorët dhe bizneset amerikane për dekada të tëra. Kjo është një fitore e mirëfilltë. Por, ndërsa diplomatët e BE-së shtrëngojnë duart në Bruksel, rregullatorët evropianë po bëjnë në heshtje gjithçka që kanë në dorë për t’u siguruar që kompanitë amerikane të mos mund të konkurrojnë në kushte të barabarta në Evropë.

Nëse BE-ja nuk bëhet partnere e drejtë dhe reciproke, drejtuesit e bizneseve evropiane do të fillojnë ta ndiejnë këtë në rreshtin e fundit të bilanceve të tyre.

Akti për Tregjet Digjitale i BE-së u paraqit si një masë pro konkurrencës. Në praktikë ai është shndërruar në një armë rregullatore drejtuar pothuajse ekskluzivisht kundër kompanive amerikane të teknologjisë – duke u imponuar atyre barrë përputhshmërie, kufizime operacionale dhe ekspozim ndaj zbatimit të masave ndëshkuese me të cilat konkurrentët e tyre kinezë dhe evropianë thjesht nuk përballen.

Kompanitë amerikane që mbështesin infrastrukturën cloud të Evropës, pagesat digjitale dhe tregtinë elektronike tashmë u nënshtrohen regjimeve të rrepta rregullatore evropiane. Shtimi i një shtrese tjetër rregullash dhe mbikëqyrjeje nuk po e mbron konkurrencën. Po përfiton falas nga inovacioni amerikan, ndërkohë që po krijon një sistem që garanton se kompanitë amerikane mbajnë kosto të cilat asnjë konkurrent tjetër nuk i mban.

Ky kundërshtim mund të ishte më i lehtë për t’u shpërfillur po të mos ndodhte që, njëkohësisht, kompanitë evropiane të ndërtonin historitë e tyre më të rëndësishme të rritjes në tokën amerikane – me konsumatorët amerikanë dhe nën mbrojtjen e vullnetit të mirë të rregullatorëve amerikanë. Por, pikërisht këtë po bëjnë. Dhe, askund tjetër ky ekspozim nuk është më i dukshëm sesa në sektorin e kujdesit shëndetësor dhe atë farmaceutik.

Mjafton të shohim Novo Nordisk-un. Gjiganti farmaceutik danez është bërë një nga kompanitë më me vlerë në Evropë, kryesisht falë dy barnave: Ozempic dhe Wegovy. Këto barna janë – për të gjitha qëllimet praktike – produkte amerikane. Shtetet e Bashkuara përbëjnë rreth 60 për qind të shitjeve globale të barnave kundër obezitetit të Novo Nordisk-ut dhe amerikanët paguajnë pesë deri në pesëmbëdhjetë herë më shumë për produktet e tyre GLP-1 sesa homologët e tyre evropianë. Vlerësimi i jashtëzakonshëm i kompanisë është ndërtuar mbi çmimet amerikane, vëllimin amerikan të shitjeve dhe qasjen në tregun amerikan. Aksionarët e saj duhet t’ia bëjnë drejtuesve të kompanisë një pyetje të drejtpërdrejtë: pse Komisioni Evropian po hyn në konflikt me vendin që na bëri të pasur?

E njëjta pyetje vlen për të gjithë sektorin. GSK, Roche dhe Sanofi kanë marrë secila angazhime të qarta prej shumë miliardë dollarësh për prodhimin dhe infrastrukturën kërkimore në Shtetet e Bashkuara, sepse e kuptojnë përparësinë e pakrahasueshme të veprimit në tregun amerikan – shkallën e tij, ekosistemin e tij të inovacionit, rrugët e tij rregullatore dhe aftësinë e tij të pakrahasueshme për të shpërblyer investimet e guximshme. GSK-ja është zotuar të investojë, gjatë pesë vjetëve, 30 miliardë dollarë në prodhimin e barnave dhe në kërkim-zhvillim në Shtetet e Bashkuara. Roche ka premtuar 50 miliardë dollarë për zgjerimin e saj në ShBA. Këto janë baste strategjike mbi mjedisin më dinamik të biznesit në botë.

Këto kompani kuptojnë diçka që rregullatorët evropianë, me sa duket, nuk e kuptojnë: tregu amerikan nuk është i garantuar. Vullneti i mirë që i bën miratimet rregullatore amerikane të arritshme, që i mban të hapura rrugët tregtare dhe që u lejon korporatave shumëkombëshe evropiane të veprojnë si akterë pothuajse vendas në ekonominë më të madhe të botës – ai vullnet i mirë është funksion i marrëdhënies më të gjerë transatlantike. Dhe, BE-ja po e konsumon atë.

Presidenti Trump po fiton në tryezën e negociatave tregtare. Por, një marrëveshje është aq e mirë sa është edhe zbatimi i saj. Institucionet evropiane besojnë se mund të nënshkruajnë marrëveshje tregtare me Shtetet e Bashkuara, ndërsa njëkohësisht zhvillojnë një luftë të fshehtë tregtare përmes zbatimit të rregullave – duke vënë në shënjestër kompanitë amerikane të teknologjisë me regjime përputhshmërie të hartuara jo për të mbrojtur konsumatorët, por për të mbrojtur tregjet evropiane nga konkurrenca amerikane. Është naive të supozohet se ky sinjal kalon pa u vënë re në Uashington, ose se pasojat e tij mbeten të kufizuara në sektorin e teknologjisë. Politika tregtare nuk është modulare. Kur një grup industrish amerikane trajtohet si objektiv i lejueshëm, çdo industri i kushton vëmendje.

Drejtuesit e kompanive farmaceutike evropiane kanë qëndrim, besueshmëri dhe interesa reale financiare në këtë përplasje. Ata e kanë ndërtuar të ardhmen e kompanive të tyre mbi supozimin se tregu amerikan do të mbetet i hapur dhe se marrëdhënia transatlantike do të mbetet funksionale. Ky supozim tani është në rrezik.

Javën e kaluar, ligjvënësit amerikanë ia dërguan një letër presidentit Trump duke i kërkuar të ndërmarrë veprimet e nevojshme për të mbrojtur interesat amerikane dhe për të kërkuar marrëdhënie të drejtë dhe reciproke me BE-në. Kjo përfshin përdorimin e të gjitha mjeteve në dispozicion, përfshirë tarifat sipas Seksionit 301, për t’u siguruar që BE-ja të mos arrijë të imponojë një regjim antiamerikan.

BE-ja nuk duhet ta ngatërrojë vetëpërmbajtjen amerikane me indiferencën amerikane. Përdorimi i rregullimit si një pengesë tregtare nga dera e pasme ka një kosto – dhe kur Shtetet e Bashkuara të vendosin ta mbledhin atë, do të jenë kompanitë evropiane ato që do ta paguajnë.

Presidenti Trump e ka bërë të qartë se epoka e tregtisë së njëanshme ka marrë fund. BE-ja do të bënte mirë të sigurohej që rregullatorët e saj e kanë marrë mesazhin.