A është e vërtetë se njerëzit kanë gjasa më të mëdha të vdesin gjatë ditëlindjes së tyre?
Për më tepër, arsyet e sakta se pse ditëlindjet mund të rrisin rrezikun e vdekjes janë ende të paqarta.
Fun
Lajmi bazohet në një studim zviceran që synoi të përcaktojë lidhjen midis ditës së lindjes dhe ditës së vdekjes sonë duke analizuar të dhënat e vdekjeve të më shumë se dy milionë njerëzve. Ka dy teori që studiuesit dëshironin të eksploronin, shkruan lajmi.net.
Njëri sugjeron që individët mund ta shtyjnë vdekjen e tyre për t’i mbijetuar një feste të madhe ose një ngjarje tjetër të rëndësishme, në këtë rast ditëlindjet, ndërsa tjetri argumenton se vdekjet kanë më shumë gjasa të ndodhin në ditëlindje. Arsyet për këtë mund të jenë mjaft të ndryshme, nga stresi i rritjes dhe vlerësimit të jetës sonë deri te pirja e tepërt e alkoolit për të festuar një ditëlindje.
Fatkeqësisht, rezultatet e studimit mbështesin hipotezën e “reagimit të përvjetorit” ose “bluzit të ditëlindjes”: 13.8% më shumë njerëz vdiqën në ditëlindjen e tyre sesa në ditët e tjera të vitit. Kur rezultatet u analizuan më tej sipas moshës, rritja e vdekjeve në ditëlindje u vu re vetëm për individët e moshës 60 vjeç e lart.
Shkaqet e zakonshme të vdekjeve në ditëlindje ishin problemet e zemrës, kanceri, sëmundja e goditjes në tru tek gratë dhe vetëvrasjet dhe aksidentet tek burrat. Megjithatë, kishte kufizime në studim, i cili përfshinte të dhëna nga të dhënat që shtriheshin deri në fund të viteve 1960, duke i bërë disa rezultate të dyshimta.
Për më tepër, arsyet e sakta se pse ditëlindjet mund të rrisin rrezikun e vdekjes janë ende të paqarta, shkruan lajmi.net.
Studiuesit analizuan statistikat zvicerane të vdekshmërisë nga viti 1969 deri në vitin 2008. Kjo përfshinte të dhëna nga 2,380,997 njerëz të vdekur. Dallimi midis ditëlindjes dhe “ditës së vdekjes” të secilit person u hartua në një rreth vjetor (-182 ditë deri në +182 ditë) që tregonte se sa larg devijuan dy ngjarjet.
Kjo ishte e rëndësishme pasi tregonte modele më të detajuara sesa thjesht nëse dikush kishte gjasa të vdiste në ditëlindjen e tij. Për shembull, ishte në gjendje të zbulonte nëse njerëzit kishin më shumë gjasa të vdisnin shpejt pas ditëlindjes së tyre, gjë që mund të kishte sugjeruar një efekt të mbetur.
Rezultatet më pas u grumbulluan. Studiuesit shikuan gjithashtu shkakun e vdekjes për të kuptuar nëse ndonjë luhatje mund të jetë për shkak të faktorëve të tillë si aksidentet dhe vetëvrasjet.
Studiuesit zbuluan se 13.8% më shumë vdekje ndodhën kur diferenca midis ditës së lindjes dhe ditës së vdekjes ishte zero; me fjalë të tjera, në ditëlindjen e një personi. Rritja e rrezikut te meshkujt (14%) ishte e ngjashme me femrat (13.6%). Kur rezultatet u analizuan sipas moshës, shkalla më e lartë e vdekjeve në ditëlindje ndodhi vetëm tek burrat dhe gratë e moshës 60 vjeç e lart (rritja e rrezikut të të cilëve varionte midis 11% dhe 18%).
Studiuesit më pas u përpoqën të analizonin se çfarë i shkaktoi vdekjet përtej normës së pritshme normale (e referuar si “tepricë”). Një tepricë e ditëlindjes u konstatua për vdekjet për shkak të sëmundjeve kardiovaskulare dhe kancerit. Te femrat kishte edhe një tepricë të ditëlindjes në vdekje për shkak të sëmundjeve cerebrovaskulare (infarkteve). Tek meshkujt, kishte gjithashtu një tepricë të ditëlindjes në vdekjet e dhunshme, duke përfshirë vetëvrasjet, aksidentet dhe rrëzimet. /Lajmi.net/