Tregu i kriptomonedhave në 2025: Përparim strukturor mes luhatjeve dhe pritjet për 2026
Viti 2025 u karakterizua nga përparime të mëdha strukturore në tregun e kriptomonedhave, por edhe nga lëkundje të forta të çmimeve të ndikuara nga pasiguria makroekonomike globale. Kapitalizimi total i tregut kripto e kaloi për herë të parë pragun prej 4 trilionë dollarësh, ndërsa Bitcoin arriti një rekord të ri historik, i mbështetur nga rritja…
Viti 2025 u karakterizua nga përparime të mëdha strukturore në tregun e kriptomonedhave, por edhe nga lëkundje të forta të çmimeve të ndikuara nga pasiguria makroekonomike globale.
Kapitalizimi total i tregut kripto e kaloi për herë të parë pragun prej 4 trilionë dollarësh, ndërsa Bitcoin arriti një rekord të ri historik, i mbështetur nga rritja e pjesëmarrjes institucionale, avancimi rregullator, sidomos në fushën e monedhave të qëndrueshme, dhe zgjerimi i instrumenteve të rregulluara të investimit. Në të njëjtën kohë, pasiguritë rreth normave të interesit, politikave tregtare dhe zhvillimeve gjeopolitike krijuan periudha të shpeshta të tërheqjes nga rreziku, duke sjellë lëkundje të forta të tregut gjatë gjithë vitit.
Gjatë vitit, kapitalizimi i tregut u lëviz në intervalin rreth 2.4 deri 4.2 trilionë dollarë, duke pasqyruar luhatje rreth 76 për qind brenda vitit. Pavarësisht rritjes së infrastrukturës dhe përmirësimeve në qasjen ndaj tregut, kriptomonedhat e mbyllën 2025 me rënie rreth 7.9 për qind, duke treguar se çmimet po ndikohen gjithnjë e më shumë nga kushtet makroekonomike dhe ciklet e financës tradicionale, e jo vetëm nga ritmi i adoptimit të kriptove.
Nga këndvështrimi makroekonomik, 2025 u përshkrua nga analistët si vit i “mjegullës së të dhënave”. Administrata e re në Shtetet e Bashkuara, goditjet e lidhura me tarifat dhe një mbyllje e përkohshme e qeverisë shtrembëruan sinjalet ekonomike, ndërsa vonesat në legjislacionin për kriptot ndikuan në ndjeshmërinë e tregut. Ndërsa asetet tradicionale shënuan rikuperim në fund të vitit, tregu i kriptomonedhave mbeti pas performancës së tyre, duke treguar se është bërë më i ndjeshëm ndaj kushteve të likuiditetit dhe qartësisë rregullatore.
Duke hyrë në vitin 2026, perspektiva e tregut sugjeron një ndryshim të mundshëm të klimës së investimit, të përshkruar nga analistët si një “reset i rrezikut”. Ky skenar lidhet me lehtësimin e sinkronizuar të politikave monetare në nivel global, rikthimin e stimujve fiskalë dhe një valë deregulimi. Këta faktorë mund të ndikojnë në ridrejtimin e kapitalit drejt kriptomonedhave, veçanërisht nga investitorët institucionalë, duke krijuar kushte për një fazë të re të tregut pas një viti të dominuar nga pasiguria makroekonomike.
Në këtë kontekst, Bitcoin vazhdoi të tregojë qëndrueshmëri të fortë strukturore, edhe pse në performancë mbeti pas arit dhe disa indekseve kryesore të aksioneve. Ai ruajti kapitalizim rreth 1.8 trilionë dollarë dhe dominancë 58 deri 60 për qind, duke forcuar rolin si aseti kryesor i tregut. Gjatë vitit, fondet spot të Bitcoin në SHBA tërhoqën mbi 21 miliardë dollarë hyrje neto, ndërsa zotërimet korporative tejkaluan 1.1 milion BTC. Siguria e rrjetit u përforcua, me normë hash mbi 1 ZH/s dhe rritje vjetore të vështirësisë së minimit rreth 36 për qind. Në të njëjtën kohë, aktiviteti në shtresën bazë u zbeh, me rënie rreth 16 për qind të adresave aktive, duke treguar se Bitcoin po forcon gjithnjë e më shumë rolin si aset makrofinanciar dhe ruajtës vlere, më shumë sesa si rrjet transaksionesh.
Në ekosistemet Layer 1, viti 2025 tregoi se aktiviteti i përdoruesve nuk garanton domosdoshmërisht rëndësi ekonomike. Ethereum ruajti dominancën në DeFi dhe në aktivitetin e zhvilluesve, por u përball me ulje të të ardhurave nga tarifat për shkak të zgjidhjeve të shkallëzimit. Solana shënoi nivel të lartë aktiviteti dhe zgjeroi praninë institucionale, ndërsa BNB Chain u veçua si aseti kryesor me performancën më të mirë gjatë vitit.
Në Layer 2, zgjidhjet e shkallëzimit përpunuan mbi 90 për qind të të gjitha transaksioneve të Ethereum. Aktiviteti dhe të ardhurat u përqendruan kryesisht te Base dhe Arbitrum, ndërsa ZK rollups mbetën prapa për nga vlera totale e bllokuar dhe të ardhurat nga tarifat.
Në sektorin DeFi, vlera totale e bllokuar u stabilizua në 124.4 miliardë dollarë. Monedhat e qëndrueshme shënuan rritje të fortë, me kapitalizim që e kaloi 307 miliardë dollarë, ndërsa vëllimet ditore të transaksioneve arritën mesatarisht 3.54 trilionë dollarë, duke tejkaluar rrjetin e Visa-s. Në këtë kuadër, edhe miratimi i GENIUS Act në Shtetet e Bashkuara solli qartësi rregullatore për monedhat e qëndrueshme, duke forcuar kornizën ligjore të këtij segmenti teksa tregu hyn në vitin 2026.