Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) për Rajonin Evropian u ka bërë thirrje vendeve të forcojnë mbikëqyrjen e mushkonjave dhe të rrisin ndërgjegjësimin e qytetarëve për masat mbrojtëse, pasi rastet e virusit të Nilit Perëndimor (West Nile virus) po shënojnë rritje në disa pjesë të kontinentit. Edhe pse rreziku për shumicën e njerëzve mbetet i ulët, OBSH këshillon që banorët dhe udhëtarët në zonat e prekura të marrin masa për të shmangur pickimet nga mushkonjat dhe të njohin simptomat e sëmundjes së rëndë.

Greqia ka regjistruar rritjen më të madhe të rasteve, me 21 raste të konfirmuara deri më 22 korrik, ndërsa Italia ka shtrirjen më të gjerë gjeografike të infeksionit, me 21 raste në 17 zona të ndryshme. Raste të transmetimit lokal janë raportuar edhe në Spanjë, Rumani dhe Maqedoninë e Veriut, transmeton lajmi.net.

Virusi transmetohet përmes pickimit të mushkonjave të infektuara, të cilat e marrin virusin pasi ushqehen me zogj të infektuar. Nuk ekziston vaksinë e miratuar për njerëzit dhe as trajtim specifik antiviral. Trajtimi konsiston në lehtësimin e simptomave dhe kujdesin mbështetës në spital për rastet e rënda.

Drejtori Rajonal i OBSH-së për Evropën, Dr. Hans Henri P. Kluge, tha se ndryshimet klimatike po krijojnë kushte më të favorshme për përhapjen e virusit.

“Virusi i Nilit Perëndimor nuk është një kërcënim i ri, por kushtet që favorizojnë përhapjen e tij po ndryshojnë me shpejtësi. Temperaturat më të larta dhe verat më të gjata u japin mushkonjave më shumë kohë dhe më shumë territor për ta transmetuar këtë virus. Shumica e infeksioneve janë të lehta, por rreth një në 150 persona të infektuar zhvillon një infeksion të rëndë që prek sistemin nervor qendror dhe mund të jetë kërcënues për jetën.”

OBSH rekomandon që qytetarët të mbrohen duke veshur rroba me mëngë të gjata, duke përdorur preparate kundër mushkonjave, duke shmangur qëndrimin jashtë në agim dhe në muzg, si dhe duke eliminuar ujin e ndenjur rreth shtëpive, ku shumohen mushkonjat.

Rreth 70–80% e të infektuarve nuk zhvillojnë simptoma. Ata që sëmuren mund të kenë temperaturë, dhimbje koke, lodhje, dhimbje muskujsh, të përziera, të vjella, skuqje në lëkurë ose ënjtje të gjëndrave limfatike. Në rastet e rënda mund të shfaqen temperaturë e lartë, ngurtësim i qafës, çorientim, dridhje, konvulsione, dobësi muskulore, paralizë ose gjendje kome.

OBSH u bën thirrje personave që zhvillojnë simptoma pas qëndrimit në zona ku qarkullon virusi të kërkojnë menjëherë ndihmë mjekësore. Infeksioni konfirmohet përmes analizave laboratorike.

Njoftimi i plotë në shqip:

Virusi i Nilit Perëndimor

Me rritjen e rasteve në disa pjesë të Evropës, ja çfarë duhet të dini

Kopenhagë, 24 korrik 2026

Zyra Rajonale për Evropën e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) u bën thirrje vendeve të forcojnë mbikëqyrjen e mushkonjave dhe të rrisin ndërgjegjësimin e publikut për masat mbrojtëse, ndërsa rastet e virusit të Nilit Perëndimor po rriten në disa pjesë të kontinentit, në një kohë kur sezoni i transmetimit sapo ka filluar.

Për shumicën e njerëzve rreziku mbetet i ulët, por kushdo që jeton ose udhëton në një zonë të prekur duhet të ndërmarrë masa bazë për të shmangur pickimet nga mushkonjat dhe të njohë shenjat e sëmundjes së rëndë në rast se ai ose një person i afërt sëmuret.

Situata aktuale

Greqia ka regjistruar rritjen më të madhe të kohëve të fundit, me 21 raste njerëzore të konfirmuara nga autoritetet kombëtare shëndetësore deri më 22 korrik. Katërmbëdhjetë prej tyre janë raportuar vetëm gjatë javës së fundit.

Njëzet nga 21 pacientët kanë zhvilluar sëmundje neuroinvazive, përfshirë encefalitin ose meningjitin, ndërsa 13 prej tyre vazhdojnë të jenë të shtruar në spital.

Italia ka përhapjen më të gjerë gjeografike, me 21 raste të konfirmuara në 17 zona të ndryshme deri më 15 korrik.

Raste të transmetimit lokal te njerëzit janë raportuar gjithashtu në Spanjë (2), Rumani (2) dhe Maqedoninë e Veriut (2).

Infeksion i transmetuar nga mushkonjat

Virusi i Nilit Perëndimor transmetohet përmes pickimit të një mushkonje të infektuar. Në Evropë, shumica e infeksioneve te njerëzit ndodhin gjatë sezonit të mushkonjave, zakonisht nga fundi i pranverës deri në vjeshtë, ndërsa kulmi i transmetimit vërehet zakonisht nga korriku deri në shtator.

Nuk ka vaksinë të miratuar për njerëzit dhe nuk ekziston trajtim specifik antiviral. Kujdesi mjekësor kufizohet në trajtimin e simptomave dhe kujdesin mbështetës në spital për rastet e rënda.

“Virusi i Nilit Perëndimor nuk është një kërcënim i ri, por kushtet që favorizojnë përhapjen e tij po ndryshojnë me shpejtësi”, tha Dr. Hans Henri P. Kluge, Drejtor Rajonal i OBSH-së për Evropën.

“Temperaturat më të larta dhe verat më të gjata u japin mushkonjave më shumë kohë dhe më shumë territor për ta transmetuar këtë virus. Shumica e infeksioneve janë të lehta, por rreth një në 150 persona të infektuar do të zhvillojë një infeksion të rëndë që prek sistemin nervor qendror dhe mund të jetë kërcënues për jetën. Masa të thjeshta si veshja e rrobave mbrojtëse, përdorimi i preparateve kundër mushkonjave dhe eliminimi i ujit të ndenjur rreth shtëpisë mund të bëjnë një ndryshim të madh. Kushdo që zhvillon temperaturë të lartë, skuqje në lëkurë ose ngurtësim të qafës pas një pickimi nga mushkonja duhet të kërkojë menjëherë ndihmë mjekësore.”

Mushkonjat e marrin virusin duke u ushqyer me zogj të infektuar dhe më pas ua transmetojnë njerëzve dhe kafshëve të tjera përmes pickimit.

Transmetimi përmes transplantimit të organeve, transfuzionit të gjakut, shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji është dokumentuar, por është i rrallë.

Asnjë rast i transmetimit nga njeriu te njeriu përmes kontaktit të zakonshëm nuk është regjistruar ndonjëherë.

Si të mbroheni nga infeksioni

OBSH për Evropën rekomandon:

• Vishni rroba me ngjyra të çelëta që mbulojnë pjesën më të madhe të trupit, përfshirë mëngë të gjata dhe pantallona të gjata.
• Kufizoni qëndrimin jashtë në agim dhe në muzg, kur mushkonjat janë më aktive.
• Vendosni rrjeta mbrojtëse në dritare dhe dyer.
• Përdorni preparate kundër mushkonjave me përbërës të miratuar, sipas udhëzimeve të prodhuesit. Për fëmijët e vegjël, preparatin duhet ta aplikojë një i rritur, duke shmangur duart, sytë dhe gojën.
• Nëse është e mundur, flini në ambiente me ajër të kondicionuar, përdorni ventilatorë ose rrjeta mbi shtretër dhe karroca për foshnja. Spërkatja e ambienteve të fjetjes me insekticide efektive mund të ndihmojë gjithashtu.
• Eliminoni vendet ku shumohen mushkonjat duke larguar ujin e ndenjur nga vazot, enët dhe mbeturinat, si dhe duke mbuluar, zbrazur dhe pastruar rregullisht rezervuarët e ujit.

Edhe komunitetet mund të kontribuojnë duke eliminuar ujin e ndenjur në hapësirat publike dhe private.

Njohja e simptomave

Rreth 70–80% e personave të infektuar nuk zhvillojnë simptoma.

Ata që shfaqin simptoma mund të kenë:

• temperaturë,
• dhimbje koke,
• lodhje,
• dhimbje të trupit,
• të përziera ose të vjella,
• skuqje në lëkurë,
• ënjtje të gjëndrave limfatike.

Sëmundja e rëndë mund të shkaktojë:

• temperaturë të lartë,
• ngurtësim të qafës,
• çorientim,
• dridhje,
• konvulsione,
• dobësi muskulore,
• paralizë,
• ose gjendje kome.

Nëse zhvilloni simptoma pasi keni qenë në një zonë ku qarkullon virusi i Nilit Perëndimor, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.

Personat me simptoma të rënda duhet të marrin urgjentisht kujdes mjekësor. Trajtimi përqendrohet në pushim, marrje të lëngjeve, lehtësim të dhimbjeve dhe, në rastet e rënda, në kujdes mbështetës spitalor.

Infeksioni me virusin e Nilit Perëndimor mund të konfirmohet përmes analizave laboratorike, duke identifikuar antitrupat specifikë të virusit ose materialin gjenetik (ARN) të tij, në varësi të fazës së sëmundjes./lajmi.net/