Në një raport të ri të publikuar nga UNFPA, agjencia e Kombeve të Bashkuara për shëndetin seksual dhe riprodhues, paralajmëron se shumë gra në Kosovë  dhe në rajonin e Ballkani Perëndimor përballen me keqtrajtim gjatë lindjes, mungesë informacioni dhe vonesa në kujdesin shëndetësor.

Gjetjet janë pjesë e një studimi më të gjerë që përfshin vendet e Evropa Lindore dhe Azia Qendrore.

Sipas raportit “Kujdesi Respektues gjatë Lindjes: Përvojat dhe Perspektivat e Grave në Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore”, gati 70 për qind e grave të anketuara në rajon kanë përjetuar të paktën një formë keqtrajtimi gjatë procesit të lindjes.

Studimi bazohet në një anketë online me më shumë se 2,600 gra që kanë lindur së fundmi në 16 vende dhe territore.

Raporti thekson se dy në tre gra raportuan përvoja negative gjatë lindjes, duke përfshirë procedura mjekësore pa pëlqim të informuar, abuzim verbal apo fizik dhe shkelje të privatësisë.

“Këto gjetje janë një sinjal i fortë alarmi. Çdo grua ka të drejtë për standardin më të lartë të mundshëm të shëndetit, i cili duhet të përfshijë kujdes dinjitoz dhe respektues gjatë lindjes”, tha Florence Bauer, Drejtore Rajonale e UNFPA për Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore.

Sipas të dhënave të raportit, 67 për qind e grave të anketuara kanë përjetuar të paktën një formë keqtrajtimi gjatë lindjes, ndërsa 48.1 për qind janë përballur me procedura obstetrike, si epiziotomia, lindja me prerje cezariane apo administrimi i oksitocinës, pa pëlqimin e tyre të informuar.

Po ashtu, rreth 24 për qind e grave raportuan abuzim verbal, përfshirë bërtitje dhe poshtërim nga personeli shëndetësor, ndërsa një në dhjetë gra thanë se kanë përjetuar abuzim fizik ose seksual gjatë lindjes apo gjatë ekzaminimeve gjinekologjike.

Raporti evidenton edhe mungesë të vetëdijes për fenomenin e dhunës obstetrike.

Më shumë se gjysma e grave të anketuara nuk ishin të njohura me këtë term, ndërsa vetëm rreth 2 për qind e atyre që përjetuan keqtrajtim e raportuan zyrtarisht përvojën e tyre.

Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, studimi gjeti nivele të larta pakënaqësie me përvojën e lindjes. Sipas raportit, 42.7 për qind e grave në Shqipëri dhe 39.2 për qind në Kosovë deklaruan se ishin të pakënaqura me përvojën e tyre gjatë lindjes.

“Në kuadër të publikimit të raportit, UNFPA dhe Bordi dhe Kolegji Evropian i Obstetrikës dhe Gjinekologjisë (EBCOG) publikuan një Thirrje të Përbashkët për Veprim, duke u bërë thirrje institucioneve dhe komunitetit mjekësor në të gjithë rajonin të ndërmarrin hapa konkretë për eliminimin e dhunës obstetrike.

Thirrja për Veprim përfshin disa masa kyçe:

• Miratimi i legjislacionit: Vendosja e kornizave ligjore që njohin rëndësinë e kujdesit respektues gjatë lindjes dhe ofrojnë mbrojtje kundër dhunës obstetrike.

• Forcimi i trajnimit profesional: Zbatimi i trajnimeve ndërdisiplinore të bazuara në të drejtat e njeriut për personelin shëndetësor, për të siguruar që dinjiteti dhe respekti të jenë në qendër të shërbimeve.

• Fuqizimi i grave dhe familjeve: Sigurimi i qasjes universale në edukimin para lindjes, që promovon ndërgjegjësimin për të drejtat dhe planifikimin e informuar të lindjes.
• Sigurimi i llogaridhënies: Vendosja e indikatorëve kombëtarë të cilësisë dhe mekanizmave transparentë të llogaridhënies, të bazuara në reagime të rregullta nga pacientët.
• Angazhimi i shoqërisë: Mbështetja e fushatave të ndërgjegjësimit të bazuara në evidencë për të nxitur raportimin dhe për të promovuar një kulturë respekti.

“Kujdesi respektues nuk është opsional; ai është një parakusht për shërbime cilësore të maternitetit,” shtoi Bauer. “Duke promovuar një qasje ndërdisiplinore dhe duke adresuar barrierat sistemike, mund të sigurojmë që çdo lindje të jetë e sigurt dhe dinjitoze”, thuhet në njoftim.